Σ’ αυτό το σημείο θα μιλήσουμε για την τρίτη και τελευταία ομάδα των διαταραχών προσωπικότητας, στην οποία συμπεριλαμβάνονται η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας, η Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας και τέλος η Ψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας. Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τις άλλες ομάδες. Στην πρώτη συναντάμε την Παρανοειδή Διαταραχή Προσωπικότητας, τη Σχιζοειδή Διαταραχή Προσωπικότητας και την Σχιζότυπη Διαταραχή Προσωπικότητας και η δεύτερη ομάδα αποτελείται από την Ιστριονική Διαταραχή Προσωπικότητας, την Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας, την Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας και τέλος την Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας.
Η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας.
Τα άτομα αυτά νιώθουν φόβο προς την κριτική, την αποδοκιμασία και την απόρριψη, γι’ αυτό αποφεύγουν την κοινωνική δραστηριότητα. Απομακρύνονται από κοινωνικές σχέσεις εξαιτίας του φόβου γελοιοποίησης και μένουν σε αυτές ή προχωράνε σε καινούριες μόνο όταν έχουν δεδομένο ότι θα γίνουν αρεστοί. Πιστεύουν ότι είναι κοινωνικά αδέξιοι και κατώτεροι από τους άλλους. Σε αυτή την περίπτωση η θεραπεία θεωρείται ιδιαίτερα βοηθητική, καθώς τα άτομα καταλαβαίνουν πως είναι αποδεκτά και αγαπητά χωρίς όρους και περιορισμούς.
Η Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας.
Το βασικότερο χαρακτηριστικό της διαταραχής αυτής είναι η έντονη και υπερβολική ανάγκη των ατόμων να τους φροντίζουν οι άλλοι, πράγμα που συμβαίνει λόγω της λανθασμένης πεποίθησης ότι οι ίδιοι δεν μπορούν να λειτουργήσουν μόνοι τους σε έναν ικανοποιητικό βαθμό. Το γεγονός αυτό οδηγεί στην υποτακτική και εξαρτημένη συμπεριφορά, καθώς και σε φόβο αποχωρισμού. Όλα τα παραπάνω δεν συμβαδίζουν με την ηλικία των ατόμων. Τα άτομα αυτά έχουν έλλειψη αυτοπεποίθησης, θεωρούν τον εαυτό τους ανίκανο και προβάλλουν τη συνεχή ανάγκη τους για βοήθεια. Η θεραπεία έχει στόχο να ενδυναμώσει τον θεραπευόμενο, να αισθανθεί ικανός και να αυτονομοποιηθεί. Κίνδυνο της θεραπείας αποτελεί η εξάρτηση του θεραπευόμενου από τον θεραπευτή.
Η Ψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας.
Τα άτομα εμφανίζουν έντονη ενασχόληση με τις λεπτομέρειες, τους κανόνες, τον προγραμματισμό σε τέτοιο σημείο που χάνεται το κύριο σημείο της δραστηριότητας. Παρουσιάζουν υπερβολική προσήλωση στον εργασιακό τους τομέα, με αποτέλεσμα να χάνεται ο ελεύθερος χρόνος τους και να παρεμποδίζονται οι κοινωνικές τους σχέσεις. Έχουν εμμονή με την τελειότητα και τους είναι αδύνατο να εργαστούν κοντά σε άλλους, αν εκείνοι δεν υποταχθούν στη δική τους στρατηγική. Αποφεύγουν την σπατάλη χρημάτων με σκοπό τη διασφάλιση μελλοντικών αλλαγών. Τέλος, εμφανίζουν ακαμψία και ισχυρογνωμοσύνη. Θα αναζητήσουν την θεραπεία λόγω των εκρήξεων άγχους που θα εμφανίσουν. Μέσω της θεραπείας διδάσκονται να ελέγχουν τις σκέψεις τους αντί για τις καταστάσεις.
Ελένη Σούστα
Φοιτήτρια Ψυχολογίας