Ο ρατσισμός,σύμφωνα με λεξικά, είναι η θεωρία που υποστηρίζει την ανωτερότητα μιας φυλής, εθνικής ή κοινωνικής ομάδας και αποβλέπει στη διατήρηση της «καθαρότητάς» της και στην κυριαρχία της επί των άλλων. Ένας κλάδος αυτού είναι ο κοινωνικός ρατσισμός ,δηλαδή ο επιτηδευμενος αποκλεισμός ατόμων ή κοινωνικών ομάδων λόγω διακρίσεων.
Πιο συγκεκριμένα,ο κοινωνικός ρατσισμός στρέφεται ενάντια των ανίσχυρων και των μειονοτήτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο «διωγμός», θα έλεγε κανείς, των ομοφυλοφίλων. Λόγω της σεξουαλικής τους προτίμησης είναι δακτυλοδεικτούμενοι και γίνονται θύματα εκφοβισμού, ακόμη και σωματικής βίας! Την ίδια αντιμετώπιση δέχονται και άτομα αναπτυσσόμενων χωρών, που το χρώμα του δέρματός τους διαφέρει από τους «πολιτισμένους» λευκούς, οι οποίοι διαιωνίζουν, συνεχώς, στερεότυπα και προκαταλήψεις.
Τα αίτια του φαινομένου είναι αρκετά, καθώς ο ρατσισμός είναι μια τακτική του ανθρώπου σε βάρος ευπαθών κοινωνικών ομάδων. Το άτομο νιώθει ασφάλεια και οικεία μέσα στο πλαίσιο του οικογενειακού του περιβάλλοντος, έτσι το ‘διαφορετικός’ του φαντάζει απόμακρο και ξένο, του προκαλεί φόβο και άγχος. Απότοκο αυτών είναι να αντιμετωπίζει το διαφορετικό ως απειλή με διάφορους τρόπους που αυξάνουν, υπερβολικά, τις ανισότητες.
Πολλές φορές γινόμαστε θεατές αρκετών τέτοιων γεγονότων, παρ’όλα αυτά μένουμε αδρανείς και δε δίνουμε την προσοχή που απαιτεί το ζήτημα. Αυτό συμβαίνει, γιατί ο σύγχρονος άνθρωπος δεν έχει χρόνο.. Η δουλειά και το ασταμάτητο κυνήγι χρήματος τον καθιστούν αδιάφορο και απόμακρο. Μέρα με τη μέρα η ανθρωπότητα γίνεται όλο και πιο φιλάργυρη και τα κρούσματα ρατσιστικής βίας πληθαίνουν. Αυτό δεν είναι μια τυχαία συγκυρία. Για το κάθε άτομο ξεχωριστά, μεγαλύτερη αξία έχει ο χρηματικός κορεσμός πάρα ο συνάνθρωπος.
Επιπλέον, το άτομο και να θέλει να αντιδράσει, φοβάται. Εν έτει 2019, ενώ η ελευθερία λόγου είναι θεσμοθετημένο δικαίωμα, υπάρχει ακόμη πλήθος κόσμου που τρομάζει στην ιδέα και μόνο να εκφράσει τις ανησυχίες και τα παράπονά του είτε γιατί απειλείται ο ίδιος είτε γιατί είναι θέμα χαρακτήρα και θάρρους. Τελικά.. ζούμε όντως σε Δημοκρατικό καθεστώς ή βιώνουμε μια άτυπη Δικτατορία;
Καταλήγοντας, ο ρατσισμός έχει τα θεμέλια του βαθιά ριζωμένα και μας αφορά όλους είτε θύτες είτε θύματα, ίτε θεατές. Η απάντηση προς το ζήτημα πρέπει να είναι κάθετη. Κανείς δεν είναι κατώτερος, ανεξαιρέτως φύλου, μόρφωσης, χαρακτηριστικών. Κλείνω το κείμενό μου με ένα γνωμικό του Πλάτωνα: «Όλοι οι άνθρωποι είναι από τη φύση ίσοι, πλασμένοι από το ίδιο χώμα και από τον ίδιο Πλάστη, όσο και αν απατώμαστε, ο Θεός αγαπάει τόσο το φτωχό χωρικό, όσο και τον ισχυρό γαιοκτήμονα.».
Δέσποινα Αγραγγέλου
Μαθήτρια Γ Λυκείου