Πρωταπριλιάτικο έθιμο
Η 1η Απριλίου έχει καθιερωθεί ως η μέρα που λέμε (αθώα) ψέματα! Φυσικά, στους περισσότερους από εμάς, όταν ακούμε τη λέξη ψέμα έρχεται στο νου μας ο Πινόκιο, ένα από τα πιο αγαπητά παραμύθια αρχικά κι έπειτα κινούμενο σχέδιο, των παιδικών μας χρόνων. Από πού όμως έχει προκύψει αυτό το έθιμο; Ψάχνοντας κανείς θα συναντήσει διάφορες εκδοχές, δύο από αυτές θεωρούνται οι πιο επικρατέστερες.
Στην πρώτη περίπτωση, το έθιμο προέρχεται από τους Κέλτες. Για τους Κέλτες, λοιπόν, την 1η Απριλίου ξεκινούσε το ψάρεμα. Αυτήν την περίοδο του χρόνου όμως δυσκολεύονταν να πιάσουν ψάρια. Έτσι, για να μη θεωρηθούν κακοί ψαράδες, έλεγαν ψέματα για το πόσα ψάρια έπιαναν, καθιστώντας αυτήν τη συνήθεια έθιμο.
Στη δεύτερη περίπτωση, το έθιμο έχει ιστορική βάση και η προέλευση του είναι από τη Γαλλία του 16ου αι.. Μέχρι το έτος 1564, οι Γάλλοι γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά στη 1 Απριλίου. Τη χρονιά αυτή, με την εκλογή του Καρόλου του 9ου, άλλαξε η ημερομηνία της Πρωτοχρονιάς και καθιερώθηκε στη 1 Ιανουαρίου. Κάποιοι Γάλλοι πολίτες δε δέχτηκαν την αλλαγή θετικά και συνέχισαν να γιορτάζουν την Πρωτοχρονιά την 1η Απριλίου. Οι υπόλοιποι τους έστελναν κάλπικα πρωτοχρονιάτικα δώρα, για να τους κοροϊδέψουν. Και με αυτόν τον τρόπο το πείραγμα μεταξύ των Γάλλων μετατράπηκε σε έθιμο.
Φτάνοντας στη χώρα μας το έθιμο, διαφοροποιήθηκε και απέκτησε δικό του χαρακτήρα. Ωστόσο, το χαρακτηριστικό του να λέμε ψέματα και να κάνουμε πειράγματα παρέμεινε αναλλοίωτο. Μάλιστα, υπάρχει και η εικασία πως όποιος καταφέρει και κοροϊδέψει τον άλλο, θα έχει καλοτυχία, ενώ το «θύμα» θα το κυνηγάει γρουσουζιά.
Επομένως, τη μέρα αυτή μπορούμε να λέμε ελεύθερα ψέματα, χωρίς να πειράζει! Αρκεί βέβαια αυτά τα ψέματα να μη βάλουν σε μπελάδες εμάς ή τους άλλους. Από τη 2α Απριλίου λέμε και πάλι αλήθεια, χωρίς να σημαίνει ότι θα λείπει από τη ζωή μας το πείραγμα μεταξύ μας!
Ελένη Τσιτσίμη
Φιλόλογος
